दारुणक - Seborrhea ( 𝗗𝗮𝗻𝗱𝗿𝘂𝗳𝗳 )
कण्डूकेशच्युतिस्वाप रौक्ष्यकृत स्फुटनं त्वचः ।
सुसूक्ष्मं कफवाताभ्यां विद्याद्दारुणकं तु तत् ॥
- अ.हृ. उ. २२/२३
#Thread
त्वचा रुक्ष होना, उस पर दरारें पड़ना, कंडु, बाल झड़ जाना, शिर प्रदेश सुन्न होना ।
कण्डूकेशच्युतिस्वाप रौक्ष्यकृत स्फुटनं त्वचः ।
सुसूक्ष्मं कफवाताभ्यां विद्याद्दारुणकं तु तत् ॥
- अ.हृ. उ. २२/२३
#Thread
त्वचा रुक्ष होना, उस पर दरारें पड़ना, कंडु, बाल झड़ जाना, शिर प्रदेश सुन्न होना ।
दोषप्रधान्य - वात व कफ प्रकोप
संप्राप्ती ( Pathogenesis ) -
मिथ्या आहार विहार के कारण शिर के नीचे की त्वचा में कफ और वात विकसित हो जाते हैं और बाल ये मल की तरह बालों में गिरने लगते हैं। इस प्रकार दारुनका की प्राप्ति होती है।
संप्राप्ती ( Pathogenesis ) -
मिथ्या आहार विहार के कारण शिर के नीचे की त्वचा में कफ और वात विकसित हो जाते हैं और बाल ये मल की तरह बालों में गिरने लगते हैं। इस प्रकार दारुनका की प्राप्ति होती है।
Seborrhea (Dandruff) -
seborrheic dermatitis. It affects the scalp. Dandruff is caused by the excessive secretion of sebaceous glands. The condition gets worse during the hair fall and winter. Scales get shed off with dead skin.
seborrheic dermatitis. It affects the scalp. Dandruff is caused by the excessive secretion of sebaceous glands. The condition gets worse during the hair fall and winter. Scales get shed off with dead skin.
Intervention -
Dandruff is infectious, hence personal articles like comb, towel etc. should be kept separate.
Dandruff is infectious, hence personal articles like comb, towel etc. should be kept separate.
चिकित्सा -
• स्काल्प की साफ-सफाई रखनी चाहिए
• ललाट प्रदेश की सिरा द्वारा रक्तमोक्षण
• स्निग्ध नस्य व स्निग्ध शिरोबस्ति धारण
• करंज तैल
• निम्ब तैल
• महानिम्ब तैल
• नारिकेल तैल
• केश धावन लिम्बु, निम्ब इनका प्रयोग करे
• स्काल्प की साफ-सफाई रखनी चाहिए
• ललाट प्रदेश की सिरा द्वारा रक्तमोक्षण
• स्निग्ध नस्य व स्निग्ध शिरोबस्ति धारण
• करंज तैल
• निम्ब तैल
• महानिम्ब तैल
• नारिकेल तैल
• केश धावन लिम्बु, निम्ब इनका प्रयोग करे
Refrence
ENT
Asthang hriday
Charak samhita
Shalakya Tantra
ENT
Asthang hriday
Charak samhita
Shalakya Tantra
Loading suggestions...