Hasan Mert Kaya
Hasan Mert Kaya

@kayamerthasan_

24 Tweets 32 reads Apr 01, 2023
Doğanın en özel ikramı: BAL
En özel yiyeceklerden biridir bal. 2009 yılından bu yana bal koleksiyonu yapıyorum. Gittiğim tüm ülkelerden oraya ait yerel ve özel ballardan hem tattım hem de aldım. Dünya ve Türkiye balları üzerine epey bir araştırma, okuma yaptım. İşte bal dünyası+
Bal kutsal metinlerde de geçer:
‘’Rabbin bal arısına şöyle vahyetti: "Dağlardan, ağaçlardan ve insanların kurdukları çardaklardan kendine göz göz ev (kovan) edin. Sonra da her türlü çiçekten, meyveden, ürünlerden ye ve Rabbinin sana yayılman için belirlediği yolları tut!"
Onların karınlarından renkleri çeşit çeşit bir şerbet çıkar ki, onda insanlara şifa vardır.’’ (Nahl Suresi, 68-69)
Gerçekten de onlarca değişik türde bal vardır. Aromaları ve lezzetleri dışında temel olarak çiçek balları ve salgı balları olarak iki ana grupta ele alabiliriz balı.
Çiçek ballarına örnek olarak polifloralı (çok çiçekli), sandal çiçeği, lavanta, narenciye balı (portakal / limon çiçeği), ıhlamur, kestane, devedikeni, çakşır balı, keçiboynuzu, kiraz ve akasya verilebilir.
Meşe, çam ve sedir balı ise en bilinen salgı balları, özel ballardır.
Salgı balı ilginçtir. Çiçeksiz ağaçtan yapar arı bu balı. Peki çiçek olmadan nasıl bal olur?
Şöyle: Çam ağaçlarında yaşayan Basra Böceği olarak da bilinen Çam Pamuklu Koşnili diye bir böcek var. Çamın acı öz suyunu emerek beslenir bu böcek kardeş. Ardından fazlasını terle atar.
Salgıladıkları bu sıvıya ‘basura’ denir. %80'i karbonhidrat olan bu maddeyi arılar toplar bu maddeyi nektar olarak kullanıp çam balını üretirler.
Bu nedenle çam balına salgı balı da denilir. Bal aleminin en lezzetli, en değerli ballarındandır ve tam bir doğa mucizesidir bu bal.
Bir diğer salgı balı da faydaları saymakla bitmeyen meşe balıdır. Meşe ağacının yapraklarının salgıladığı şekerli sıvıyı kullanır arı.
Fakat ben çam salgı balını ayrı severim. Bana göre en lezzetli ikinci bal türü işte bu salgı ballarıdır. Birinciyi de yazacağım:)
Türkiye, sahip olduğu farklı floralarla bal konusunda müthiş zengin bir cennet ama ürünü duyurma, tanıtma ve yurtdışında hak ettiği değerden pazarlama noktasında son derece başarısız. Oysa Türk balları dünya balları ile kıyaslandığında lezzet ve aromada açık ara üst sırada gelir.
Siirt, Bitlis, Yüksekova ve Şemdinli balları baş döndürücü bir lezzete sahip. Sebebi muazzam zengin polifloralı, yüksek rakımlı yayla ve dağlar. Diğer taraftan Kars, Erzincan, Sivas ve Torosların yayla çiçek balları, Marmaris, Köyceğiz salgı çam balları, Bozcaada mor kekik balı.
Tabi ''öncelikle kestane balının diyarı'' Karadeniz'in aynı zamanda muazzam Anzer Balı çok güzel, hatta müthiş güzel ballardır.
Tüm ballar, gerçek bal olduğu takdirde, faydalıdır. Arıya şeker, glikoz verilmişse, kovanlara aşırı parazit ilaçlaması yapılmışsa o bal yaramaz.
Dolayısıyla balın doğal olması kadar, insan müdahalesinin çok az, hatta mümkünse hiç olmaması önemli.
Kovanda paslı çivi varsa o baldan yarar değil, zarar gelir.
Bu noktada da bilinçli üretici, etkin denetleme şart. Türk balları profesyonel tanıtımla dünyayı sallar.
Gelelim dünyadan ballara. Bana göre birinci sırada dünyanın en güzel, en lezzetli ve en özel balı Yemen Sedir balı gelir.
Tüm dünyada bala en düşkün millet olarak Arapları gördüm. Lüks bal dükkanları, özel tasarım kutu, kavanoz ve şişelerle bala gerçekten çok değer veriyorlar.
Yemen sedir balının tadını tarif etmek pek mümkün değil. Yani Türkiye'deki sedir balı ile uzaktan yakından ilgisi yok.
Bir kere ağacı farklı. Pahalı da bir bal. Gerçek sedir balının kilo fiyatı 300 dolardan başlar, 2.500 dolara kadar çıkar. Aroması, kokusu, tadı ile çok farklı.
Sedir (Arapça: Sidr) Balı'nın ana vatanı Yemen. Fakat Umman ve Suudi Arabistan'ın güneyinde de üretiliyor. Sınırlı miktarda üretilebildiği için de çok talep görüyor ve hızla satılıyor. Böyle muhteşem bir tadı ve nimeti insana bahşeden Allah ne yücedir.
Arap bal üreticilerinin son yıllardaki favori ürünleri ise çörek otu balı. Çörek otu balının sedir balı ile harmanlandığı özel ve sınırlı üretimler de çok rağbet gören ballardan. S.Arabistan'da Medine ve kuzeyince bolca üretilen bir bal çörek otu balı. Tadı Hayıt Balı gibi.
Dünyanın bir başka özel ve pahalı balı ise Manuka balı. Sadece Yeni Zelanda ve kısmen Avustralya'da bulunuyor.
Bu balın tadı acımsı. Yemen Sidr balı gibi değil. Fakat başta mide hastalıkları olmak üzere birçok hastalığın tedavisinde kullanılıyor. Bal, Allah'ın büyük bir nimeti.
Endonezya, Nepal ve diğer güneydoğu Asya ülkelerinde yabani orman balları yaygın.
Fakat lezzetsiz ballar. Tatlı ama kıvamları su gibi akışkan.
Bazılarının arısı da ilginç. Mesela iğnesi olmayan, peteği farklı arılar var. Tek tek elle sağılıyor petekteki bal hücreleri. Tadı acı.
Ruanda'dan gelirken 5kg saf orman balı almıştım. Afrika orman balları da Uzakdoğu balları gibi, genelde koyu renkli, çok akışkan ve öyle vay be dedirtecek bir lezzeti, aroması olmayan ballar.
Fakat %100 doğal ve hilesiz ballar. Çok da ucuz; 2-3 dolara kilosu. Ormanda avlanıyor.
Fas'ın Atlas Dağları'nın, Etiyopya'nın, Brezilya'nın ve Fiji'nin meşhur beyaz, kremsi balları vardır.
Normal baldan tek farkı granül halde ve tereyağı, krem peynir gibi ekmeğe sürülüp yenebilmesidir. Lezzeti vasat bir baldır.
Ancak bol vitaminli ve şifalı, ilaç gibi bir bal.
Yunanistan'ın balları da çok kaliteli ve lezzetli ballardır. Aroma ve koku notaları genellikle bizim Ege balları gibidir. Fakat kavanoz tasarımları ve markalamaları bizden iyi.
Almanların da kara orman ve akasya balları oldukça popüler, ucuz ama lezzet ve aroma yönünden zayıftır.
Arının çok değerli yan ürünleri var. Arı ekmeği, polen, arı sütü ve propolis çok değerli ürünler.
Propolis arının ağaç reçinelerinden ürettiği muazzam bir madde.
Kovanı mikroptan, parazitten koruyan müthiş bir karışım. Arı sütü kraliçeyi 3 yıl yaşatan ayrı bir mucize.
Arı kardeşler kraliçe arı, erkek arı ve işçi arılar olarak gruplanır. İşçi arılar dişidir. Ömürleri 40-45 gündür.
Kraliçe koloninin en kıymetlisi ve her şeyidir. Arı sütü ile beslenir. İşçi ve erkek arıya göre daha iridir. Ömürleri de işçilerden çok daha uzundur.
Çakşır otu çiçeği balı afrodizyak özelliği en yüksek baldır. Dikkatli kullanılmalıdır, mideye gittiği gibi durmaz:) Kestane balının diğer adı deli bal ve acı baldır, aynı anda fazla yenmemelidir.
Bir yaşından küçük çocuklara, alerjik hassasiyeti yüksek olanlara bal verilmemeli.
Sol üst karakovanda arıya suni balmumu taban verilmez ve tüm peteği arı sıfırdan yapar. Bu nedenle peteği tamamen doğal olur ve kolayca yenebilir.
Diğerinde arı hazır balmumu üzerine peteği hızla örer. Arı ve bal konusu çok su kaldırır. Devam ederiz kısmetse:)
V'esselam🌿🐝🧉

Loading suggestions...