ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ (ਦੁਰਾਨੀ) ਦੁਆਰਾ 1764 ਦਾ ਚੌਥਾ ਹਮਲਾ
ਦਸੰਬਰ 1764 ਵਿੱਚ, ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ 7ਵੇਂ ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਲਾਹੌਰ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ, ਉਸਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ 'ਤੇ ਕੂਚ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 30,000 ਆਦਮੀਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ 'ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
⬇️
ਦਸੰਬਰ 1764 ਵਿੱਚ, ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ 7ਵੇਂ ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਲਾਹੌਰ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ, ਉਸਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ 'ਤੇ ਕੂਚ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 30,000 ਆਦਮੀਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ 'ਤੇ ਅਚਾਨਕ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
⬇️
ਨਾਮ ਰਸੀਏ ਬਾਬਾ ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ 30 ਉੱਚ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵਾਲੇ ਖਾਲਸਾ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਟੁਕੜੀ ਉਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਅਫਗਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।
⬇️
⬇️
ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਫਗਾਨ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਲਿਬੜੇ ਹੋਏ ਲੜਾਈ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਲੜਦੇ ਰਹੇ।
ਅਬਦਾਲੀ ਆਪਣੀ ਹਾਰ ਕਰਕੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੀ ਪਰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਹੌਂਸਲੇ ਤੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰੀ ਤੋਪਖਾਨੇ ਲੈ ਆਇਆ ਅਤੇ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ।
⬇️
ਅਬਦਾਲੀ ਆਪਣੀ ਹਾਰ ਕਰਕੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੀ ਪਰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਹੌਂਸਲੇ ਤੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਰੀ ਤੋਪਖਾਨੇ ਲੈ ਆਇਆ ਅਤੇ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ।
⬇️
ਓਜ਼ੀ ਨੂਰ ਮੁਹੰਮਦ ਜੋ ਅਫਗਾਨ ਫੌਜ ਦੇ ਨਾਲ ਗਿਆ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੰਗਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਲੜਾਈ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ:
"ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਲਈ ਆਪਣਾ ਖੂਨ ਵਹਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸਨ। ਉਹ ਗੰਭੀਰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਇਰਾਦੇ ਵਾਲੇ ਆਦਮੀ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਡਰ ਦਾ ਦਾਣਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ;
⬇️
"ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਲਈ ਆਪਣਾ ਖੂਨ ਵਹਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸਨ। ਉਹ ਗੰਭੀਰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਇਰਾਦੇ ਵਾਲੇ ਆਦਮੀ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਡਰ ਦਾ ਦਾਣਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ;
⬇️
ਕਤਲ ਦੀ ਧਮਕੀ ਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਡਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਫਿੱਕਾ ਨਾ ਪਾਇਆ।ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਹਾਦਰ ਯੋਧਿਆਂ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕਹੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਦੱਸਣਗੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੁੱਧ ਕਲਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਗੇ।ਮੇਰੇ ਬਿਆਨ ਦੇ ਗਵਾਹ ਉਹ 30,000 ਸੂਰਮੇ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲੜੇ ਸਨ।"
⬇️
⬇️
ਅਬਦਾਲੀ ਦੇ ਛਾਪੇ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਇੰਨੇ ਕੌੜੇ ਸਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਗੁਰਮੱਤਾ ਪਾਸ ਕੀਤਾ।ਅਬਦਾਲੀ ਦੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਪਰਤਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਸਿੱਖ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਮੁਰੰਮਤ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
⬇️
⬇️
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਜਾਪ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਅਤੇ 1955 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੱਕ 191 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਚੱਲਦੇ ਰਹੇ।
(To be continued)
(To be continued)
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ 5ਵਾਂ ਹਮਲਾ 1955
1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਰਾਜ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਸੀ। ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਰਾਜ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ।
⬇️
1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਰਾਜ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਸੀ। ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਰਾਜ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ।
⬇️
ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬਾ ਮੋਰਚੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਵਲੰਟੀਅਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਇੱਛੁਕ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਲਈ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ। ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਤਹਿਤ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕੰਪਲੈਕਸ ਨੂੰ ਘੇਰਾ ਪਾ ਲਿਆ, ਲੰਗਰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਹੈੱਡ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।
⬇️
⬇️
ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕੀਰਤਨ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ 4 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਇੰਚਾਰਜ ਬਣਾ। ਉੱਥੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਪੁਲਸ ਨੇ ਪਰਕਰਮਾ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾਉਣ ਲਈ ਅੱਥਰੂ ਗੈਸ ਦੇ ਗੋਲੇ ਛੱਡੇ, ਜਿਸ ਦੇ ਕੁਝ ਗੋਲੇ ਸਰੋਵਰ 'ਚ ਵੀ ਡਿੱਗੇ।
⬇️
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਪੁਲਸ ਨੇ ਪਰਕਰਮਾ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾਉਣ ਲਈ ਅੱਥਰੂ ਗੈਸ ਦੇ ਗੋਲੇ ਛੱਡੇ, ਜਿਸ ਦੇ ਕੁਝ ਗੋਲੇ ਸਰੋਵਰ 'ਚ ਵੀ ਡਿੱਗੇ।
⬇️
ਸੈਂਕੜੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਬੇਇੱਜ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਲਾਠੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਈਫਲਾਂ ਨਾਲ ਕੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸੌ ਬੀਬੀਆਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਤਾਕਤ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਜੋਂ, ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਫਲੈਗ ਮਾਰਚ ਵੀ ਕੀਤਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ।
(To be continued)
(To be continued)
Loading suggestions...